Zo werkt een warmtepomp

Alles wat je wilt weten vóór je een warmtepomp koopt, in gewone taal. Hoe hij werkt, het verschil tussen hybride en all-electric, wat SCOP en geluid betekenen, en hoe je hem slim koppelt aan zonnepanelen en je smart home. De voorbeelden komen uit de 26 pompen in de vergelijker.

Bijgewerkt op . De getallen komen elke dag opnieuw uit de gegevens van de pompen in de vergelijker.

Kort antwoord

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en brengt die met een compressor op de temperatuur van je verwarmingswater. Voor elke kWh stroom levert hij 3 tot 5 kWh warmte; dat getal over een heel jaar heet de SCOP. Bij de 17 pompen hier met een opgave ligt de SCOP tussen 4,46 en 5.

De warmtepomp in cijfers

De site rekent deze cijfers elke dag opnieuw uit de vergelijker. Laatst veranderd op .

Warmtepompen in de vergelijker
267 hybride, 19 all-electric
Hybride kost
€ 2.749 tot € 4.275laagste prijs per model, incl. btw, excl. installatie
All-electric kost
€ 4.139 tot € 9.999laagste prijs per model, incl. btw, excl. installatie
ISDE-subsidie
€ 1.675 tot € 3.925indicatie per model, uit de meldcodelijst van RVO
Mediaan SCOP
4,7bij 35 °C aanvoer, over 17 modellen met een opgave
Stilste buitenunit
51 dB(A)Bosch Compress 5800i AW, geluidsvermogen
Op R290 (propaan)
14 van 26het natuurlijke koudemiddel
Prijzen in 30 dagen
0 goedkoper, 1 duurdervan 24 modellen die al 30 dagen gevolgd worden, per winkel

Prijzen incl. btw uit de dagelijkse prijscontrole, zonder installatie. Elk cijfer heeft een eigen link.

Hoe werkt het?

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht (ook als het vriest) en pompt die met een compressor naar een hogere temperatuur, zoals een omgekeerde koelkast. Voor elke kWh stroom die de compressor gebruikt, levert hij 3 tot 5 kWh warmte. Die verhouding heet het rendement; over een heel jaar gemeten heet het de SCOP. Hoe lager de temperatuur van je verwarmingswater (vloerverwarming!), hoe hoger het rendement.

Alle warmtepompen die ik vergelijk zijn lucht-waterwarmtepompen: ze halen de warmte uit de buitenlucht en geven die af aan het water van je verwarming. Je komt ze ook tegen als lucht/water-warmtepomp of kortweg luchtwarmtepomp. Waar de techniek zit (helemaal buiten of deels binnen) verschilt per uitvoering; zie monoblock of split.

buitenlucht 3 kWh warmtepomp 1 kWh stroom 4 kWh warmte in huis
3 kWh gratis warmte uit de buitenlucht + 1 kWh stroom = 4 kWh warmte in huis (SCOP 4).

Hybride of all-electric?

Kort antwoord

Een hybride hangt naast je cv-ketel, neemt het grootste deel van de verwarming over en past in vrijwel elk huis. Een all-electric vervangt de ketel helemaal en vraagt een goed geïsoleerd huis of verwarming op lage temperatuur. In de vergelijker staan 7 hybride pompen (€ 2.749 tot € 4.275) en 19 all-electric (€ 4.139 tot € 9.999), zonder installatie.

Hybride cv-ketel pomp gas blijft samen warm All-electric boilervat pomp gas eraf alles elektrisch
Links: hybride, de warmtepomp en cv-ketel verwarmen samen. Rechts: all-electric, de pomp doet alles en de gasaansluiting kan weg.

Wat kost een warmtepomp en wat bespaar je?

Kort antwoord

Een hybride kost hier € 2.749 tot € 4.275 en een all-electric € 4.139 tot € 9.999, zonder installatie. Daar gaat de ISDE-subsidie van € 1.675 tot € 3.925 vanaf. Bij 1.200 m³ gas per jaar kost de verwarming met een cv-ketel zo'n € 1.305, met een hybride € 839 en met een all-electric € 594 per jaar.

Wat kost verwarmen bij jou?

Daarvan gaat zo'n 7.900 kWh warmte naar de verwarming. Met de cv-ketel kost die verwarming € 1.305 per jaar, met een hybride € 839 en met een all-electric € 594.

Gerekend met € 1,45 per m³ gas, € 0,30 per kWh stroom en een SCOP van 4,0 in de praktijk, dezelfde aannames als de terugverdientijd-berekening. Daar komen ook vastrecht, warm water en de installatie bij.

Kan een warmtepomp met gewone radiatoren?

Kort antwoord

Vaak wel, als je huis op koude dagen warm blijft met verwarmingswater van 55 °C of minder. Een hybride kan het bijna altijd, want de cv-ketel springt bij als het hard vriest. Bij 22 pompen in de vergelijker noemt de fabrikant de maximale aanvoertemperatuur; 13 daarvan halen 70 °C of meer, de laagste 55 °C.

Zelf testen kan in de winter. Zet de aanvoertemperatuur van je cv-ketel een paar koude dagen op 50 tot 55 °C. Blijft het in huis warm genoeg, dan kan een all-electric pomp met je radiatoren overweg; zo niet, dan zijn een hybride, extra isolatie of grotere radiatoren de logische eerste stap. Een installateur rekent het precies uit met een warmteverliesberekening, en die hoort bij elke offerte voor all-electric.

Geluid: de 40 dB-eis

De buitenunit maakt geluid. Sinds 2021 geldt in het Bouwbesluit dat de buitenunit op de erfgrens (bij de buren) maximaal 40 dB mag maken; overdag mag het 45 dB zijn als de pomp een aparte stille stand voor de avond en de nacht heeft. Fabrikanten geven het geluidsvermogen op (vaak 50 tot 60 dB(A)); op afstand neemt dat flink af, en een nachtstand of geluidskap scheelt nog eens 5 tot 10 dB. Woon je in een rijtjeshuis, kies dan een stille pomp (filter in de vergelijker) en bespreek de plek met je installateur. Bron: Consumentenbond en het Besluit bouwwerken leefomgeving.

jouw huis buitenunit max 40 dB erfgrens, in de nacht de buren
Het geluid neemt met de afstand snel af; op de erfgrens mag de unit in de nacht maximaal 40 dB maken.

Koudemiddel: R290 of R32?

Het koudemiddel is de stof die de warmte transporteert. R290 (propaan) is een natuurlijk koudemiddel met een verwaarloosbaar broeikaseffect én een technisch voordeel, want het haalt hogere aanvoertemperaturen, handig bij bestaande radiatoren. R32 is een synthetisch koudemiddel met een hoger broeikaseffect bij lekkage. Nieuwe topmodellen kiezen vrijwel allemaal voor R290; vanaf 2026 vervalt bovendien de ISDE-subsidie voor bepaalde split-toestellen met synthetische koudemiddelen met hoge broeikaswaarde (bron: RVO).

Daar komt per 1 januari 2027 een harde regel bij. Volgens de Europese F-gasverordening (EU 2024/573) mogen zelfstandige warmtepompen tot en met 12 kW, zoals een monoblock, niet meer nieuw op de markt komen als hun koudemiddel een broeikaseffect van 150 of meer heeft. R32 zit op 675, R410A op 2088. Een toestel dat al in Nederland op voorraad ligt, mag nog verkocht en geplaatst worden, en een pomp die al draait mag blijven draaien en onderhouden worden. Kies je nu een monoblock op R32, vraag dan of het een toestel uit voorraad is en hoe lang onderdelen leverbaar blijven (Europese Commissie).

Slim koppelen: zonnepanelen, batterij en smart home

Een warmtepomp is de grootste stroomverbruiker in huis, en juist daarom de interessantste om slim aan te sturen:

zonnepanelen thuisbatterij smart home (Home Assistant / Homey) warmtepomp draait op eigen stroom
Het smart home-systeem laat de warmtepomp extra draaien als de panelen stroom over hebben of de batterij vol zit.

Hoe lang gaat een warmtepomp mee?

Kort antwoord

De rekenmodule rekent met 15 jaar, en de fabrieksgaranties in de vergelijker lopen van 2 tot 10 jaar. Een jaarlijkse controle door de installateur houdt het rendement op peil. Bij een split-uitvoering mag alleen een F-gassen-gecertificeerde installateur aan het koudemiddel komen, zie monoblock of split.

Klopt het dat…?

Vier dingen die je vaak hoort over warmtepompen, nagelopen met de cijfers van de pompen hier.

Werkt een warmtepomp als het vriest?

Ja. Een lucht-waterwarmtepomp haalt ook onder nul nog warmte uit de buitenlucht, alleen met een lager rendement. De SCOP is daarom over een heel stookseizoen gemeten, met de koude dagen erbij. Bij een hybride springt de cv-ketel bij als de pomp het op de koudste dagen niet alleen redt. Wat de SCOP precies meet, staat bij SCOP in de woordenlijst.

Maakt een warmtepomp veel lawaai?

De buitenunits hier hebben een geluidsvermogen van 51 tot 60 dB(A), en 11 van de 21 met een opgave blijven op 55 of lager. Op de erfgrens mag het 's nachts 40 dB zijn. Hoe je dat haalt met afstand, een nachtstand of een kap staat bij warmtepomp en geluid.

Is er subsidie op een warmtepomp?

Ja, de ISDE. Voor de pompen hier is dat € 1.675 tot € 3.925, afhankelijk van type en vermogen. De voorwaarden en de meldcodes staan bij ISDE-subsidie.

Moet je huis eerst helemaal geïsoleerd zijn?

Voor een hybride niet, want de cv-ketel vangt de koudste dagen op. Voor all-electric moet je huis warm blijven op lage temperatuur, en dat test je in de winter zelf met de proef bij radiatoren.

Woordenlijst

SCOP
Seizoensrendement: hoeveel kWh warmte de pomp gemiddeld over een jaar levert per kWh stroom. Een SCOP van 4,5 betekent 4,5 kWh warmte per kWh stroom (bij 35 °C aanvoer, volgens de norm).
Monoblock en split
Bij een monoblock zit alle koeltechniek in de buitenunit en loopt er water naar binnen; bij een split zit een deel binnen en loopt er koudemiddel tussen beide delen (vereist een F-gassen-gecertificeerde installateur).
SG-ready
Standaardcontact waarmee een energiemanagementsysteem de pomp in een van vier standen zet, van tijdelijk blokkeren tot extra draaien bij zonneoverschot. Basaal maar breed ondersteund; Modbus of EEBUS biedt rijkere aansturing.
Aanvoertemperatuur
De temperatuur van het water dat naar je radiatoren of vloer gaat. Vloerverwarming: 30 tot 40 °C; oudere radiatoren vragen soms 60+ °C. Hoe hoger een pomp kan komen, hoe geschikter voor bestaande bouw, maar hoe lager het rendement op die momenten.
COP
Momentrendement onder één testconditie; de SCOP over een heel seizoen zegt meer.
Geluidsvermogen versus geluidsdruk
Het geluidsvermogen (op het energielabel) is wat de unit totaal uitstraalt; de geluidsdruk is wat je op een bepaalde afstand hoort en is altijd lager. Vergelijk pompen dus op dezelfde maat; ik toon het geluidsvermogen.
ISDE
De landelijke subsidie voor warmtepompen; zie mijn subsidiepagina.

Klaar voor de volgende stap? Doe de keuzehulp voor een advies op maat, vergelijk alle warmtepompen op prijs, subsidie, geluid en Koppel-score, of bereken je besparing en terugverdientijd.

Bronnen: Milieu Centraal · RVO (ISDE) · Consumentenbond (geluid) · datasheets van de genoemde fabrikanten.