Zo werkt een warmtepomp
Alles wat je wilt weten vóór je een warmtepomp koopt, in gewone taal. Hoe hij werkt, het verschil tussen hybride en all-electric, wat SCOP en geluid betekenen, en hoe je hem slim koppelt aan zonnepanelen en je smart home. De voorbeelden komen uit de 26 pompen in de vergelijker.
Bijgewerkt op . De getallen komen elke dag opnieuw uit de gegevens van de pompen in de vergelijker.
Kort antwoord
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en brengt die met een compressor op de temperatuur van je verwarmingswater. Voor elke kWh stroom levert hij 3 tot 5 kWh warmte; dat getal over een heel jaar heet de SCOP. Bij de 17 pompen hier met een opgave ligt de SCOP tussen 4,46 en 5.
De warmtepomp in cijfers
De site rekent deze cijfers elke dag opnieuw uit de vergelijker. Laatst veranderd op .
- Warmtepompen in de vergelijker
- 267 hybride, 19 all-electric
- Hybride kost
- € 2.749 tot € 4.275laagste prijs per model, incl. btw, excl. installatie
- All-electric kost
- € 4.139 tot € 9.999laagste prijs per model, incl. btw, excl. installatie
- ISDE-subsidie
- € 1.675 tot € 3.925indicatie per model, uit de meldcodelijst van RVO
- Mediaan SCOP
- 4,7bij 35 °C aanvoer, over 17 modellen met een opgave
- Stilste buitenunit
- 51 dB(A)Bosch Compress 5800i AW, geluidsvermogen
- Op R290 (propaan)
- 14 van 26het natuurlijke koudemiddel
- Prijzen in 30 dagen
- 0 goedkoper, 1 duurdervan 24 modellen die al 30 dagen gevolgd worden, per winkel
Prijzen incl. btw uit de dagelijkse prijscontrole, zonder installatie. Elk cijfer heeft een eigen link.
Hoe werkt het?
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht (ook als het vriest) en pompt die met een compressor naar een hogere temperatuur, zoals een omgekeerde koelkast. Voor elke kWh stroom die de compressor gebruikt, levert hij 3 tot 5 kWh warmte. Die verhouding heet het rendement; over een heel jaar gemeten heet het de SCOP. Hoe lager de temperatuur van je verwarmingswater (vloerverwarming!), hoe hoger het rendement.
Alle warmtepompen die ik vergelijk zijn lucht-waterwarmtepompen: ze halen de warmte uit de buitenlucht en geven die af aan het water van je verwarming. Je komt ze ook tegen als lucht/water-warmtepomp of kortweg luchtwarmtepomp. Waar de techniek zit (helemaal buiten of deels binnen) verschilt per uitvoering; zie monoblock of split.
Hybride of all-electric?
Kort antwoord
Een hybride hangt naast je cv-ketel, neemt het grootste deel van de verwarming over en past in vrijwel elk huis. Een all-electric vervangt de ketel helemaal en vraagt een goed geïsoleerd huis of verwarming op lage temperatuur. In de vergelijker staan 7 hybride pompen (€ 2.749 tot € 4.275) en 19 all-electric (€ 4.139 tot € 9.999), zonder installatie.
- Hybride: de warmtepomp hangt naast je cv-ketel en neemt het grootste deel van de verwarming over; de ketel springt bij op koude dagen en blijft het warme tapwater doen. Bespaart 50 tot 70% gas, past in vrijwel elk huis en kost het minst. De meest verkochte oplossing van Nederland.
- All-electric: de warmtepomp vervangt de cv-ketel volledig, inclusief tapwater via een boiler. Je gaat helemaal van het gas af. Dit vraagt om goede isolatie of lage-temperatuurverwarming; moderne pompen met een aanvoertemperatuur tot 70 of 75 °C kunnen ook met bestaande radiatoren overweg, maar laat het warmteverlies altijd doorrekenen.
Wat kost een warmtepomp en wat bespaar je?
Kort antwoord
Een hybride kost hier € 2.749 tot € 4.275 en een all-electric € 4.139 tot € 9.999, zonder installatie. Daar gaat de ISDE-subsidie van € 1.675 tot € 3.925 vanaf. Bij 1.200 m³ gas per jaar kost de verwarming met een cv-ketel zo'n € 1.305, met een hybride € 839 en met een all-electric € 594 per jaar.
Wat kost verwarmen bij jou?
Daarvan gaat zo'n 7.900 kWh warmte naar de verwarming. Met de cv-ketel kost die verwarming € 1.305 per jaar, met een hybride € 839 en met een all-electric € 594.
Gerekend met € 1,45 per m³ gas, € 0,30 per kWh stroom en een SCOP van 4,0 in de praktijk, dezelfde aannames als de terugverdientijd-berekening. Daar komen ook vastrecht, warm water en de installatie bij.
Kan een warmtepomp met gewone radiatoren?
Kort antwoord
Vaak wel, als je huis op koude dagen warm blijft met verwarmingswater van 55 °C of minder. Een hybride kan het bijna altijd, want de cv-ketel springt bij als het hard vriest. Bij 22 pompen in de vergelijker noemt de fabrikant de maximale aanvoertemperatuur; 13 daarvan halen 70 °C of meer, de laagste 55 °C.
Zelf testen kan in de winter. Zet de aanvoertemperatuur van je cv-ketel een paar koude dagen op 50 tot 55 °C. Blijft het in huis warm genoeg, dan kan een all-electric pomp met je radiatoren overweg; zo niet, dan zijn een hybride, extra isolatie of grotere radiatoren de logische eerste stap. Een installateur rekent het precies uit met een warmteverliesberekening, en die hoort bij elke offerte voor all-electric.
Geluid: de 40 dB-eis
De buitenunit maakt geluid. Sinds 2021 geldt in het Bouwbesluit dat de buitenunit op de erfgrens (bij de buren) maximaal 40 dB mag maken; overdag mag het 45 dB zijn als de pomp een aparte stille stand voor de avond en de nacht heeft. Fabrikanten geven het geluidsvermogen op (vaak 50 tot 60 dB(A)); op afstand neemt dat flink af, en een nachtstand of geluidskap scheelt nog eens 5 tot 10 dB. Woon je in een rijtjeshuis, kies dan een stille pomp (filter in de vergelijker) en bespreek de plek met je installateur. Bron: Consumentenbond en het Besluit bouwwerken leefomgeving.
Koudemiddel: R290 of R32?
Het koudemiddel is de stof die de warmte transporteert. R290 (propaan) is een natuurlijk koudemiddel met een verwaarloosbaar broeikaseffect én een technisch voordeel, want het haalt hogere aanvoertemperaturen, handig bij bestaande radiatoren. R32 is een synthetisch koudemiddel met een hoger broeikaseffect bij lekkage. Nieuwe topmodellen kiezen vrijwel allemaal voor R290; vanaf 2026 vervalt bovendien de ISDE-subsidie voor bepaalde split-toestellen met synthetische koudemiddelen met hoge broeikaswaarde (bron: RVO).
Daar komt per 1 januari 2027 een harde regel bij. Volgens de Europese F-gasverordening (EU 2024/573) mogen zelfstandige warmtepompen tot en met 12 kW, zoals een monoblock, niet meer nieuw op de markt komen als hun koudemiddel een broeikaseffect van 150 of meer heeft. R32 zit op 675, R410A op 2088. Een toestel dat al in Nederland op voorraad ligt, mag nog verkocht en geplaatst worden, en een pomp die al draait mag blijven draaien en onderhouden worden. Kies je nu een monoblock op R32, vraag dan of het een toestel uit voorraad is en hoe lang onderdelen leverbaar blijven (Europese Commissie).
Slim koppelen: zonnepanelen, batterij en smart home
Een warmtepomp is de grootste stroomverbruiker in huis, en juist daarom de interessantste om slim aan te sturen:
- Met zonnepanelen. Een SG-ready pomp kan een seintje krijgen om extra te draaien wanneer je panelen stroom over hebben; de warmte sla je op in het boilervat of de vloer. Dat is per kWh goedkoper dan opslag in een thuisbatterij. Panelen vergelijken doe je op mijn zustersite Zonnestroommaatje, en met het energieplan daar reken je panelen, batterij en warmtepomp in één keer door. Heb je weinig dakruimte, kijk dan bij de beste zonnepanelen voor een klein dak.
- Met een thuisbatterij. Combineer je pomp met een batterij, dan verwarm je ook na zonsondergang op eigen stroom. Vergelijk batterijen op Batterijmaatje.nl.
- Met een dynamisch contract. Bij een contract met uurprijzen kan een slim aangestuurde pomp het boilervat opwarmen op de goedkoopste uren en dimmen tijdens de dure avondpiek; een hybride kan zelfs per uur kiezen tussen gas en stroom (Quatt doet dat automatisch). Zie het als een bonus boven op de gewone besparing, niet als voorwaarde zoals bij een thuisbatterij, want op koude winterdagen zijn dynamische prijzen vaak juist hoog en de warmtevraag laat zich maar enkele uren verschuiven. Zie de uitleg met grafiek en rekenvoorbeeld op Batterijmaatje; bron: Milieu Centraal.
- Met Home Assistant of Homey. Sommige merken hebben een officiële integratie (NIBE, Viessmann, Mitsubishi, Weheat), andere werken via community-projecten zoals HeishaMon (Panasonic), ebusd (Vaillant) of EMS-ESP (Bosch/Nefit). Ik vat dit samen in de Koppel-score.
Hoe lang gaat een warmtepomp mee?
Kort antwoord
De rekenmodule rekent met 15 jaar, en de fabrieksgaranties in de vergelijker lopen van 2 tot 10 jaar. Een jaarlijkse controle door de installateur houdt het rendement op peil. Bij een split-uitvoering mag alleen een F-gassen-gecertificeerde installateur aan het koudemiddel komen, zie monoblock of split.
Klopt het dat…?
Vier dingen die je vaak hoort over warmtepompen, nagelopen met de cijfers van de pompen hier.
Werkt een warmtepomp als het vriest?
Ja. Een lucht-waterwarmtepomp haalt ook onder nul nog warmte uit de buitenlucht, alleen met een lager rendement. De SCOP is daarom over een heel stookseizoen gemeten, met de koude dagen erbij. Bij een hybride springt de cv-ketel bij als de pomp het op de koudste dagen niet alleen redt. Wat de SCOP precies meet, staat bij SCOP in de woordenlijst.
Maakt een warmtepomp veel lawaai?
De buitenunits hier hebben een geluidsvermogen van 51 tot 60 dB(A), en 11 van de 21 met een opgave blijven op 55 of lager. Op de erfgrens mag het 's nachts 40 dB zijn. Hoe je dat haalt met afstand, een nachtstand of een kap staat bij warmtepomp en geluid.
Is er subsidie op een warmtepomp?
Ja, de ISDE. Voor de pompen hier is dat € 1.675 tot € 3.925, afhankelijk van type en vermogen. De voorwaarden en de meldcodes staan bij ISDE-subsidie.
Moet je huis eerst helemaal geïsoleerd zijn?
Voor een hybride niet, want de cv-ketel vangt de koudste dagen op. Voor all-electric moet je huis warm blijven op lage temperatuur, en dat test je in de winter zelf met de proef bij radiatoren.
Woordenlijst
- SCOP
- Seizoensrendement: hoeveel kWh warmte de pomp gemiddeld over een jaar levert per kWh stroom. Een SCOP van 4,5 betekent 4,5 kWh warmte per kWh stroom (bij 35 °C aanvoer, volgens de norm).
- Monoblock en split
- Bij een monoblock zit alle koeltechniek in de buitenunit en loopt er water naar binnen; bij een split zit een deel binnen en loopt er koudemiddel tussen beide delen (vereist een F-gassen-gecertificeerde installateur).
- SG-ready
- Standaardcontact waarmee een energiemanagementsysteem de pomp in een van vier standen zet, van tijdelijk blokkeren tot extra draaien bij zonneoverschot. Basaal maar breed ondersteund; Modbus of EEBUS biedt rijkere aansturing.
- Aanvoertemperatuur
- De temperatuur van het water dat naar je radiatoren of vloer gaat. Vloerverwarming: 30 tot 40 °C; oudere radiatoren vragen soms 60+ °C. Hoe hoger een pomp kan komen, hoe geschikter voor bestaande bouw, maar hoe lager het rendement op die momenten.
- COP
- Momentrendement onder één testconditie; de SCOP over een heel seizoen zegt meer.
- Geluidsvermogen versus geluidsdruk
- Het geluidsvermogen (op het energielabel) is wat de unit totaal uitstraalt; de geluidsdruk is wat je op een bepaalde afstand hoort en is altijd lager. Vergelijk pompen dus op dezelfde maat; ik toon het geluidsvermogen.
- ISDE
- De landelijke subsidie voor warmtepompen; zie mijn subsidiepagina.
Klaar voor de volgende stap? Doe de keuzehulp voor een advies op maat, vergelijk alle warmtepompen op prijs, subsidie, geluid en Koppel-score, of bereken je besparing en terugverdientijd.
Bronnen: Milieu Centraal · RVO (ISDE) · Consumentenbond (geluid) · datasheets van de genoemde fabrikanten.